Histoire de l’armée et son rôle aujourd’hui

Dernier ajout : 22 janvier 2010.

 L’histoire et le rôle de l’armée populaire du Vietnam - une approche de sa situation aujourd’hui

- Nguyen Thi Thu Ha
Directeur de la collection et secrétaire de la cellule du Parti communiste du musée Ho Chi Minh de Hanoi

- Au début de décembre 1944, au Vietnam, le mouvement populaire se transforme pour répondre à l’appel du Front Viet Minh : « prendre les armes pour chasser l’ennemi commun ». La poussée de la lutte révolutionnaire se développe à grande vitesse. La cause du salut national est en face d’une nouvelle opportunité. Dans cette situation, le Président Ho Chi Minh retoune au pays et dirige directement le mouvement de libération nationale.

À la base de Cao Bang, avec ses collaborateurs comme Vo Nguyen Giap, Hoang Anh, Le Quang Ba,… Ho Chi Minh ordonne de fonder une force armée d’élite : garder le secret. On est à gauche mais l’ennemi croit qu’on est à droite, aller et venir sans laisser des traces. Pour le choix du terrain, Ho Chi Minh dit : Nous sommes encore faibles, l’ennemi est fort, c’est pourquoi il faut choisir un endroit à la fois favorable pour l’attaque, et se retirer facilement quand il faut, mais il ne faut pas se laisser anéantir par l’ennemi. Pour le mode d’action, il dit : l’essentiel est de se baser sur le peuple, ainsi l’ennemi ne peut pas nous anéantir. Il faut remporter la victoire dès le premier combat.
Vo Nguyen Giap est nommé par Ho Chi Minh pour assurer cette importante responsabilité. Les partisans armés des districts, de la base de Cao Bang et quelques élèves formés à l’école militaire en Chine ont été la principale force. Ils viennent pour la plupart des minorités ethniques Tay, Nung…

À sa base, le 21 Décembre 1944, Vo Nguyen Giap a reçu d’un agent de liaison la directive de Ho Chi Minh (cachée dans une boite de cigarettes) pour la fondation du groupe :
Nom : Groupe de propagande et de libération du Vietnam (la politique est plus importante que le militaire)
1- Devoir : aider la force armée des régions
2- Principe de l’organisation : Choisir quelques cadres et membres les plus résolus et les plus chaleureux ; amasser des armes pour fonder une armée principale.
3- Stratégie : La guérilla, le secret, la rapidité et l’efficacité.
4- Ce premier groupe est le pionnier de la grande armée de libération, qui part du Nord pour descendre dans le Sud, afin de couvrir tout le pays

À dix sept heure le 22 Décembre 1944, dans la jungle de Sam Sao (Jungle Tran Hung Dao) district de Nguyen Binh, Province de Cao Bang, 34 soldats avec les carabines, les kips, et les arbalètes, pratiquent sous la direction de Vo Nguyen Giap les rituels de fondation. Sous le drapeau rouge, toute la troupe reçoit la directive d’action du « Supérieur » et crie sa détermination à réaliser les « dix serments d’honneur ».

Depuis ce temps, il y a déjà 46 ans, l’armée populaire du Vietnam s’est agrandie sans cesse, a combattu avec bravoure et a remporté des victoires décisives : victoire dans l’insurrection générale en août 1945 ; luttes contre les colonialistes agresseurs pendant 10 000 jours sans arrêt. Après la victoire du printemps 1975, l’armée populaire du Vietnam entre dans une nouvelle étape de la révolution. Son but : sauvegarder les frontières, construire la Patrie. L’armée fondée par Ho Chi Minh est dirigée par Vo Nguyen Giap avec pour mots d’ordre : missions et objectifs corrects ; principe et stratégie scientifiques ; nature et stratégie appropriées et - ce qui est le plus important - porter au plus haut degré les valeurs patriotiques traditionnelles, l’union, l’unanimité de bas en haut pour des buts suprêmes : paix, indépendance, unification de la patrie, bonheur et plénitude pour le peuple.
Pour avoir de tels résultats, bien des éléments « internes » spécialisés de la force armée populaire du Vietnam sont hautement confirmés et mobilisés.

Dans cet article nous abordons deux points parmi biens d’autres qui ont fait la force de l’armée populaire.

Premièrement - la “popularité” de l’armée populaire du Vietnam :

Dans l’esprit traditionnel des Vietnamiens, les concepts de « Patrie », « Nation » sont souvent synonymes de « Peuple », « Compatriotes » ou « Pays natal »… À vrai dire, la communauté Vietnamienne considère qu’agir « pour la patrie, pour le peuple » c’est la base essentielle des valeurs. Chaque soldat va au front avec son patriotisme et l’aspiration à une vie libre et indépendante de toute la nation. C’est cette conscience qui constitue non seulement la force pour la victoire mais encore la source de la liaison de sang et de chair avec le peuple, un devoir et une tâche sacrés. Chaque soldat portant l’uniforme hier, demain sera un travailleur laborieux comme l’a dit un vers de To Huu « Après avoir jeté les fusils et les épées, on est homme d’ordinaire ».

En discutant sur la popularité du soldat Vietnamien, le général de corps d’armée français Henri Eugène Navarre, en Indochine en 1953-1954, “architecte” de la base de Dien Bien Phu a écrit « Il (le peuple Vietnamien) a réalisé la guerre par la force totale, la guerre du peuple tout entier, ce n’est pas seulement l’armée. L’armée est au centre du peuple…là ou il y a un combattant, il y a dix habitants qui l’aident »1.
Jetant un regard rétrospectif sur l’histoire des 65 ans passés, les « soldats de l’Oncle Ho » ont réalisé parfaitement leurs missions avec un principe qui est devenu un idéal : l’armée est née du peuple, elle combat pour le peuple. La popularité devient la source vitale et constitue la force légitime de l’armée populaire du Vietnam.
Orienté vers l’avenir pour un but : « Peuple riche ; pays puissant ; société égale, démocratique, civilisée », le rôle et la position de la popularité sont confirmés et elle devient l’élément le plus important pour la victoire du Vietnam dans un nouveau contexte historique.

Deuxièmement : La défense nationale doit être liée et conforme à la réalité révolutionnaire et elle porte intérêt au peuple :

Après la victoire contre les Américains, la révolution entre dans une nouvelle phrase : tout le pays réalise en même temps deux tâches : construire et sauvegarder la patrie socialiste. L’armée du Vietnam entre dans une nouvelle longue marche : combattre la guerre des agresseurs aux deux bouts de la frontière, réaliser sa mission internationale pour aider le Cambodge à se sortir du "massacre", pour le Laos, à sauvegarder ses réalisations révolutionnaires.

Les changements rapides de l’époque, la révolution scientifique et technique, apportent de très bonnes conditions à la modernisation de la force armée du Vietnam, mais ces conditions constituent en même temps de grands défis : guerre de haute technique ; conflit de région ; annexion de mers, d’îles… En réalité ce sont des questions permanentes de la vie quotidienne. Le pays vient de sortir de la guerre, il est économiquement limité, vétusté des armes et des équipements sont toujours un grand problème…

Devant cette situation, l’armée populaire du Vietnam s’est efforcée de mobiliser les valeurs traditionnelles, éprouvées et devenues des « vade-mecum » qui portent des significations réalistes.

- Di bat bien, ung van bien [1]

(« choisir l’invariable plutôt que le variable », Confucius). Choisir l’invariable ici c’est essentiellement sauvegarder la sécurité, la souveraineté nationale, l’indépendance nationale et de l’unification du pays afin de trouver un comportement conforme à la réalité vietnamienne dans son renouveau et son développement. C’est en même temps rehausser la détermination d’être prête à vaincre n’importe quelle agression de forces ennemies, de bien réaliser les tâches d’une armée populaire. Déterminer l’orientation de la défense nationale vers la paix, c’est le résultat de la méthode dialectique orientée vers le bien-être national.

- Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân, Quân điếu phạt trước lo trừ bạo
(il faut savoir apprécier l’intérêt du peuple) : c’est une des questions fondamentales afin de concevoir la ligne juste pour la construction et la sauvegarde de la Patrie du peuple Vietnamien tout entier, y compris l’armée. Partout et tout temps, l’armée a pour but de bien considérer l’intérêt du peuple y compris le sien pour résoudre les problèmes. Les tâches assignées à l’armée affirment non seulement la justesse de la lutte contre les complots et actions injustes et hostiles des agresseurs, mais encore la convergence et la promotion au sommet des valeurs humanistes des Vietnamiens.

- Lay yeu thang manh, lay it dich nhieu
"Prendre le faible pour vaincre le fort, le petit nombre pour lutter contre le grand nombre" : en réalité, dans les guerres du XXe siècle au Vietnam, les Vietnamiens sont plus faibles que l’ennemi du point de vue du potentiel militaire. L’événement du 19 Décembre 1946 à Hanoi en est un exemple.

Pourquoi le Vietnam remporte-t-il toujours la victoire ultime dans les lutte de libération et d’indépendance nationale ? C’est une question qui attire l’attention et alimente bien des discussions dans le monde. La réponse est dans le troisième « vade-mecum ». La méthode de combat « le faible vainc le fort, le petit nombre contre le grand nombre » de Ho Chi Minh est un exemple typique du combat efficace basé sur un ensemble de facteurs et qui explique bien l’itinéraire menant à la victoire depuis le départ où il n’y avait presque rien, sinon la conviction de combattre pour une juste cause et la détermination du peuple pour aller jusqu’au bout de ses aspirations. Les armes de la lutte populaire vietnamienne comme : chausse-trappe, lances, flèches, etc. ont vaincu les agresseurs « armés jusqu’aux dents ». S’il faut sacrifier sa vie, les Vietnamiens sont toujours prêts « à mourir pour que la patrie vive », c’est l’esprit de l’hiver 1946 à Hanoi, du « Dien Bien Phu de l’air » en 1972 qui constitue l’élément magique de la victoire vietnamienne.

Quelqu’un a dit : la guerre est une solution pour résoudre la politique par les armes.
Comment peut-on accepter de réduire les ambitions politiques à un tel niveau ? Comment peut-on espérer encore la Paix ? Comment la Paix peut-elle être envisagée tant que l’industrie des armes continue à fleurir et à rivaliser plus que jamais dans l’indifférence ou la course au profit ?

Hanoi, Décembre 2009

 --------------------------------------


 LỊCH SỬ VÀ VAI TRÒ CỦA QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM- MỘT CÁCH TIẾP CẬN TRONG TÌNH HÌNH HIỆN NAY


Nguyễn Thị Thu Hà

Đầu tháng 12 năm 1944, ở Việt Nam trước những biến chuyển mau lẹ của phong trào quần chúng hưởng ứng lời kêu gọi của mặt trận Việt minh với khẩu hiệu “cầm vũ khí, đuổi thù chung”, cao trào đấu tranh cách mạng phát triển nhanh chóng. Sự nghiệp giải phóng dân tộc đứng trước thời cơ mới. Trong bối cảnh ấy, lãnh tụ Hồ Chí Minh sau 2 năm tròn (từ 8-1942 đến tháng 9-1943). bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam và quản thúc đã trở về Tổ quốc tiếp tục trực tiếp lãnh đạo công cuộc giải phóng dân tộc. Tại căn cứ địa Cao Bằng, cùng với các cộng sự của mình trong đó có Võ Nguyên Giáp, Hoàng Anh, Lê Quảng Ba,… Hồ Chí Minh đã chỉ đạo thống nhất chủ trương thành lập lực lượng vũ trang tập trung với nguyên tắc : Giữ bí mật.Ta ở đông, địch tưởng ta ở tây. Lai vô ảnh, khứ vô tung. Về địa bàn hoạt động lúc ban đầu, Hồ Chí Minh chỉ đạo : Mình còn yếu, địch mạnh nên cần tìm một địa điểm vừa thuận lúc tấn công, vừa dễ lui khi có biến, nhưng nhất định không để địch tiêu diệt. Về phương pháp hoạt động, Người chỉ rõ điều cốt lõi là : Phải dựa vào dân, dựa chắc vào dân thì kẻ địch không thể nào tiêu diệt được. Đề cao ý chí quyết tâm chiến đấu của đội quân, Hồ Chí Minh khẳng định : Trận đầu nhất định phải thắng lợ.i

Võ Nguyên Giáp là người được Hồ Chí Minh trực tiếp chỉ định đảm nhiệm công việc quan trọng này. Lực lượng chính để xây dựng đội vũ trang tập trung đầu tiên được chọn từ những đội viên vũ trang ở các châu ( huyện) thuộc vùng căn cứ cách mạng Cao Bằng và một số học sinh trường quân sự từ Trung Quốc về. Hầu hết là người địa phương gồm các dân tộc Nùng, Tày…
Từ căn cứ của mình, ngày 21-12-1944, Võ Nguyên Giáp nhận qua liên lạc bản Chỉ thị thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân của lãnh tụ Hồ Chí Minh được viết giống một lá thư nhỏ đặt bí mật trong một bao thuốc lá với các nội dung :

1.Tên : Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân nghĩa là chính trị trọng hơn quân sự.
2. Nhiệm vụ : Dìu dắt lực lượng vũ trang của các địa phương.
3. Nguyên tắc tổ chức : Chọn lọc số cán bộ và đội viên kiên quyết, hăng hái nhất, tập trung phần lớn vũ khí để lập ra đội quân chủ lực.
4. Chiến thuật:Vận dụng lối đánh du kích, bí mật, nhanh chóng, tích cực.
5. Đội quân đầu tiên này sẽ là khởi điểm của giải phóng quân lớn mạnh, có thể đi suốt từ Nam chí Bắc, khắp đất nước Việt Nam.

Mười bảy giờ ngày 22-12-1944, tại khu rừng Sam Cao ( rừng Trần Hưng Đạo) thuộc huyện Nguyên Bình, Cao Bằng, ba mươi tư chiến sĩ với một số súng trường, súng kíp, giáo mác…dưới sự chỉ huy của Võ Nguyên Giáp đã tiến hành các nghi thức thành lập. Dưới lá cờ sao đỏ thắm, toàn đội đã nghe chỉ thị thành lập của“Thượng cấp” và cùng hô vang quyết tâm thực hiện đúng “Mười lời thề danh dự” của Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân.
Từ đó, trải qua 65 năm, quân đội nhân dân Việt Nam đã dần trưởng thành, anh dũng chiến đấu để giành thắng lợi cuối cùng trong các trận quyết định : Đấu tranh vũ trang để giành thắng lợi trong Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945. Kiên cường chiến đấu trong suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân đế quốc xâm lược với 10 ngàn ngày không nghỉ, và sau chiến thắng mùa Xuân năm 1975, quân đội nhân dân Việt Nam lại bước vào thời kỳ mới của cách mạng vì mục tiêu : Giữ gìn giữ biên cương, xây dựng Tổ quốc trong hơn 2 thập niên gối đầu 2 thế kỷ …

Nhìn vào lịch sử lực lượng vũ trang Việt Nam trong thế kỷ 20 ta thấy có những đặc thù riêng biệt của một đội quân do Hồ Chí Minh sáng lập, Võ Nguyên Giáp chỉ huy với các biểu hiện : Tôn chỉ và mục đích đúng, nguyên tắc và chiến lược hành động khoa học, tính chất và sách lược phù hợp và điều quan trọng là đã phát huy cao nhất những giá trị truyền thống yêu nước, đoàn kết, thống nhất trên dưới một lòng vì những mục tiêu cao đẹp : Hoà bình, độc lập, thống nhất cho tổ quốc, hạnh phúc ấm no cho nhân dân.
Để có những kết quả đáng tự hào ấy, nhiều yếu tố “ nội sinh” mang đặc thù của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam đã được khẳng định và phát huy ở đỉnh cao. Trong giới hạn bài viết này chúng tôi xin được tíếp cận hai trong hàng loạt các yếu tố góp phần làm nên sự nghiệp của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.

Thứ nhất : Tính “Nhân dân” trong quân đội Việt Nam
Trong tâm thức truyền thống của người Việt Nam, khái niệm “tổ quốc”, “quốc gia” “dân tộc” thường được coi là đồng nghĩa với khái niệm “nhân dân” “đồng bào” “quê hương”… Thực tế, ở Việt Nam trong mọi quan hệ dù chính thống hay thông thường, cộng đồng người Việt luôn đánh giá cao tinh thần vì tổ quốc, vì nhân dân và luôn coi đó là nền tảng các giá trị cơ bản. Mỗi người lính khi ra trận đều mang trong mình tinh thần yêu nước của mỗi cá nhân và khát vọng được sống tự do, độc lập của toàn dân tộc. Chính sự giác ngộ đó đã không chỉ làm nên sức mạnh làm nên chiến thắng mà còn là cội nguồn cho sự gắn bó máu thịt với nhân dân đã trở thành bổn phận và trách nhiệm thiêng liêng. Mỗi người lính Việt Nam hôm nay đang mặc áo lính nhưng hôm qua và có thể ngày mai họ vẫn là những người dân lao động cần cù khi “Súng gươm vứt bỏ lại hiền như xưa”

Bàn về tính nhân dân của bộ đội Việt Nam, Tướng Hăng ri Na va (Géneral de corps d’armée Henri Eugène Navarre [2]) Tổng chỉ huy quân đội Pháp ở Đông Dương năm 1953-1954, “ kiến trúc sư” của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ đã viết “ Họ ( tức nhân dân Việt Nam) đã tiến hành chiến tranh tổng lực, chiến tranh của toàn dân, không chỉ là của riêng quân đội. Quân đội ở trong nhân dân… Chỗ nào có một người lính(Việt Nam) chiến đấu, thì nơi đó phải có 10 người dân ủng hộ”

Nhìn lại lịch sử trong chiều dài 65 năm qua, những người lính “ Bộ đội Cụ Hồ” đã thực sự làm tròn sứ mệnh với nguyên tắc đã trở thành lý tưởng : Quân đội là từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu. Tính nhân dân đã trở thành nguồn sống và làm nên sức mạnh chính nghĩa của quân đội nhân dân Việt Nam.

Hướng đến tương lai vì mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh” lại tiếp tục khẳng định vai trò và vị thế của yếu tố nhân dân luôn là một trong những yêu tố quan trọng nhất tạo nên thắng lợi của Việt Nam trong bối cảnh lịch sử mới
Thứ hai : Quốc phòng phải luôn gắn bó và phù hợp với thực tiễn cách mạng, mang lại lợi ích của nhân dân :
Từ sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, cách mạng Việt Nam bước sang một thời kỳ mới : Cả nước tiến hành đồng thời hai nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN. Quân đội nhân dân lại bước vào một cuộc trường chinh mới : Chiến đấu chống chiến tranh xâm lược của các thế lực thù địch ở hai đầu biên giới, làm nghĩa vụ quốc tế giúp nhân dân Cămpuchia khỏi họa diệt chủng, giúp nhân dân các bộ tộc Lào bảo vệ vững chắc thành quả cách mạng của mình. Bên cạnh đó, những biến chuyển nhanh chóng của thời cuộc nhất là sự phát triển như vũ bão của cách mạng khoa học công nghệ đã đem đến những điều kiện thuận lợi cho mục tiêu hiện đại hóa lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, song cũng chính bối cảnh đó đặt ra cùng một lúc nhiều thách thức to lớn đối với quân đội nhân dân Việt Nam trong đó có những yêu cầu đặc thù trong xử lý những vấn đề còn khá mới mẻ như : Chiến tranh công nghệ cao, xung đột khu vực, thôn tính biển đảo…trong thực tế đã không chỉ là những thách thức không nhỏ mà còn là vấn đề luôn thường trực trong cuộc sống hàng ngày. Đất nước vừa qua khỏi chiến tranh, sự hạn hẹp trong kinh phí, sự lạc hậu trong vũ khí, trang bị vẫn luôn là vấn đề nóng bỏng trong điều kiện tác chiến hiện đại .

Trước tình hình đó, quân đội nhân dân Việt Nam đã luôn cố gắng nỗ lực phát huy những giá trị truyền thống đã từng trải qua nhiều thử thách và đã trở thành những “ cẩm nang” có ý nghĩa thực tiễn sau :
- Dĩ bất biến ứng vạn biến : Lấy cái bất biến là bảo vệ chủ quyền an ninh quốc gia, độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc làm nguyên tắc cơ bản để chọn cách ứng xử làm sao vừa phù hợp với thực tiễn Việt Nam trong sự nghiệp đổi mới và phát triển vừa đề cao quyết tâm sẵn sàng đánh thắng mọi hành động xâm lược của các thế lực thù địch, hoàn thành tốt các nhiệm vụ của quân đội nhân dân. Định hướng tư duy quốc phòng theo cách ứng xử vì hòa bình này chính là kết quả của phương pháp biện chứng hướng tới những lợi ích mang tính quốc gia
- Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân : Đây là một trong những vấn đề cơ bản nhất nhằm thể hiện đường lối đúng đắn của của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc của toàn thể dân tộc Việt Nam trong đó có lực lượng vũ trang nhân dân.Ở đâu và bao giờ quân đội cũng lấy mục tiêu đặt lợi ích của nhân đân trong đó có mình khi giải quyết mọi vấn đề. Trên cơ sở định hướng này, các hoạt động thực hiện nhiệm vụ được giao của quân đội nhân dân Việt Nam không chỉ khẳng định tính chính nghĩa chống lại những âm mưu và hành động phi nghĩa của các thế lực xâm lược, thù địch mà còn thể hiện sự hội tụ và phát huy ở đỉnh cao những giá trị đạo lý nhân nghĩa của người Việt Nam.
- Lấy yếu thắng mạnh, lấy ít địch nhiều : Trong thực tế các cuộc chiến tranh diễn ra trên đất nước Việt Nam trong thế kỷ 20, mỗi khi phải dùng bạo lực vũ trang chưa bao giờ người Việt Nam mạnh hơn đối phương về tiềm lực quân sự. Ngay cả khi người Việt Nam buộc phải nổ súng trước. Sự kiện tối 19/12/1946 ở Hà Nội là một ví dụ.
Tại sao Việt Nam luôn giành thắng lợi cuối cùng trong các cuộc chiến đấu giành tự do độc lập ? Đó là một câu hỏi thu hút sự quan tâm và lý giải của nhiều người.Và một phần câu trả lời đã nằm trong “cẩm nang” thứ ba này. Hồ Chí Minh với phương thức tiến hành chiến tranh theo cách “lấy yếu đánh mạnh, lấy ít địch nhiều” của Người là một trong những điển hình của cách đánh hiệu quả dựa trên sự tổng hợp của nhiều yếu tố trong đó có niềm tin vào sức mạnh của lòng dân, niềm tin vào chính nghĩa. Vũ khí của chiến tranh nhân dân Việt Nam như hầm chông, giáo mác, tên nỏ. .. thực sự đã thắng các đội quân xâm lược “được trang bị đến tận răng”. Trong thế và lực khi cần hy sinh, người Việt Nam sẵn sàng hiến thân mình “Cảm tử cho tổ quốc quyết sinh” của mùa đông 1946 ở Hà Nội, của “ Điện Biên phủ trên không” năm 1972 là những minh họa đậm nét tạo nên yếu tố diệu kỳ của thắng lợi Việt Nam.

Ai đó đã từng nói chiến tranh là cách giải quyết chính trị bằng súng đạn. Liệu có bao giờ hết những đầu óc nuôi tham vọng chính trị và như vậy liệu bao giờ nhân loại hết nguy cơ chiến tranh nếu công nghiệp sản xuất vũ khí ngày càng thu nhiều lợi nhuận ?

Chỉ có hòa bình mới là câu hỏi mà nhân loại luôn khao khát và nếu bạn quan tâm chúng ta sẽ cùng tìm được những lời giải đáp trong lịch sử dân tộc Việt Nam trong đó có lịch sử quân đội nhân dân Việt Nam trong thế kỷ 20.

Hà Nội, tháng 12/2009

Notes

[1Abréviation de Viêt nam Dôc Lâp Dong Minh Hoi,en français Ligue pour l’indépendance du Vietnam.

[2Henri Eugène Navarre : Đông Dương hấp hối (Agonie de l’Indochine) Bản tiếng Việt, NXB Công an Nhân dân , Hà Nội, 2004, tr. 56